Thông Tư 61/2026 Về Trạm Sạc Xe Điện: Hiểu Đúng Quy Định Dùng Chung

Thông tư 61/2026 về trạm sạc xe điện đang thu hút sự quan tâm của người dùng xe điện, doanh nghiệp vận hành trạm sạc và các đơn vị đầu tư hạ tầng. Một trong những nội dung được chú ý là yêu cầu về khả năng dùng chung đối với các phương tiện có kết nối sạc tương thích.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng bản chất của quy định này. Khả năng tương thích kỹ thuật không đồng nghĩa với việc mọi trạm sạc phải mở quyền truy cập cho tất cả các mạng sạc khác. Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, việc chia sẻ dịch vụ còn liên quan đến mô hình vận hành, nền tảng công nghệ và thỏa thuận giữa các bên.

Vậy Thông tư 61/2026 quy định điều gì về trạm sạc xe điện? Khả năng dùng chung được hiểu như thế nào và có liên quan gì đến eRoaming? Cùng BITCHARGE tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Thông tư 61/2026 về trạm sạc xe điện là gì?

Thông tư 61/2026/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành, kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện QCVN 32:2026/BCT. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/07/2027, đặt ra các yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với thiết bị sạc, hệ thống cấp điện, lắp đặt, an toàn và vận hành trạm sạc thuộc phạm vi điều chỉnh.

Việc ban hành quy chuẩn có ý nghĩa trong bối cảnh hạ tầng sạc xe điện ngày càng phát triển. Khi số lượng phương tiện và đơn vị cung cấp dịch vụ tăng lên, các yêu cầu về an toàn điện, khả năng tương thích, quản lý vận hành và minh bạch thông tin trở thành những yếu tố quan trọng.

Đối với chủ đầu tư và đơn vị vận hành, việc tìm hiểu quy chuẩn không chỉ giúp chuẩn bị cho thời điểm văn bản có hiệu lực mà còn hỗ trợ rà soát thiết bị, quy trình vận hành và các yêu cầu liên quan. Người dùng cũng có thêm cơ sở để hiểu vì sao tính tương thích và an toàn của trạm sạc cần được quan tâm.

Cần lưu ý rằng phạm vi áp dụng cụ thể phụ thuộc vào nội dung quy chuẩn và đặc điểm của từng công trình, trạm sạc. Vì vậy, không nên mặc định mọi điểm sạc, bất kể vị trí và mô hình khai thác, đều chịu cùng một yêu cầu.

2. Dùng chung trạm sạc xe điện được hiểu như thế nào?

Khi nhắc đến quy định dùng chung trạm sạc xe điện, nhiều người có thể hiểu rằng từ khi quy chuẩn có hiệu lực, mọi xe điện đều có thể sạc tại mọi trạm. Cách hiểu này chưa chính xác.

Khả năng dùng chung trước hết liên quan đến tính tương thích giữa phương tiện và thiết bị sạc. Xe cần có chuẩn kết nối, chế độ sạc và cấu hình kỹ thuật phù hợp với khả năng hỗ trợ của trụ sạc. Nếu các yếu tố này không tương thích, việc kết nối có thể không thực hiện được hoặc không đáp ứng điều kiện vận hành.

Bên cạnh đó, một trạm sạc có thể hỗ trợ một số chuẩn kết nối nhất định nhưng không có nghĩa là hỗ trợ tất cả chuẩn đang tồn tại trên thị trường. Người dùng vẫn cần kiểm tra cổng sạc của xe, loại đầu nối tại trạm và thông tin tương thích trước khi sử dụng.

Có thể phân biệt các khái niệm liên quan như sau:

Như vậy, khi tìm hiểu Thông tư 61/2026 về trạm sạc xe điện, người dùng và doanh nghiệp cần phân biệt rõ yêu cầu về tương thích kỹ thuật với việc chia sẻ dịch vụ giữa các nhà vận hành.

3. Tương thích kỹ thuật có đồng nghĩa với việc bắt buộc mở trạm sạc không?

Đây là điểm quan trọng cần làm rõ để tránh hiểu sai quy định. Khả năng tương thích kỹ thuật tập trung vào việc thiết bị có thể phục vụ phương tiện phù hợp với các thông số mà trạm hỗ trợ. Trong khi đó, việc mở quyền sử dụng trạm cho khách hàng thuộc mạng sạc khác còn liên quan đến cách tổ chức dịch vụ và cơ chế hợp tác.

Một trạm sạc có thể đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với những phương tiện tương thích, nhưng việc người dùng có thể kích hoạt phiên sạc bằng ứng dụng của một đơn vị khác hay không còn phụ thuộc vào khả năng tích hợp hệ thống, phương thức xác thực, thanh toán và chính sách khai thác.

Vì vậy, không nên suy diễn rằng chuẩn hóa kỹ thuật đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp phải chia sẻ toàn bộ mạng lưới trạm sạc. Doanh nghiệp cần căn cứ vào văn bản chính thức, phạm vi áp dụng và các thỏa thuận liên quan để xác định nghĩa vụ cụ thể.

Đối với chủ đầu tư, việc chuẩn bị nên tập trung vào hai nhóm vấn đề. Thứ nhất là rà soát thiết bị, an toàn và khả năng tương thích theo yêu cầu áp dụng. Thứ hai là đánh giá nhu cầu kết nối với các mạng sạc khác nếu doanh nghiệp có định hướng phát triển dịch vụ liên thông.

4. Chuẩn hóa trạm sạc tạo điều kiện cho eRoaming như thế nào?

eRoaming là mô hình cho phép người dùng tiếp cận dịch vụ sạc từ nhiều mạng lưới thông qua các nền tảng hoặc cơ chế kết nối được tích hợp. Tùy mô hình triển khai, người dùng có thể tìm kiếm trạm, xác thực phiên sạc, sử dụng dịch vụ và thanh toán thông qua hệ thống có kết nối phù hợp.

Việc chuẩn hóa kỹ thuật có thể giúp giảm bớt một số rào cản về tương thích giữa thiết bị và phương tiện. Đây là một điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển hạ tầng sạc kết nối, nhưng chưa đủ để hình thành eRoaming hoàn chỉnh.

Để các mạng sạc thực sự liên thông, các bên còn cần giải quyết những vấn đề như tích hợp phần mềm, trao đổi dữ liệu, nhận diện người dùng, quản lý giao dịch, đối soát doanh thu, hỗ trợ kỹ thuật và phân định trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Có thể hình dung quy trình kết nối dịch vụ sạc liên mạng qua các bước sau:

Các bước trên mô tả quy trình triển khai phổ biến, không phải danh sách nghĩa vụ pháp lý được áp dụng đồng nhất cho mọi doanh nghiệp. Phương án thực tế phụ thuộc vào công nghệ, đối tác và mô hình vận hành.

5. Doanh nghiệp và người dùng cần chuẩn bị gì trước năm 2027?

Với doanh nghiệp đầu tư, thiết kế hoặc vận hành trạm sạc, việc chủ động rà soát sẽ giúp quá trình chuẩn bị có cơ sở hơn. Trước hết, cần xác định trạm có thuộc phạm vi điều chỉnh của QCVN 32:2026/BCT hay không. Sau đó, doanh nghiệp nên kiểm tra các yêu cầu về thiết bị, hệ thống điện, lắp đặt, an toàn, điều khiển và vận hành tương ứng.

Đối với người dùng xe điện, điều cần làm là tìm hiểu chuẩn cổng sạc của xe và thông tin trụ sạc trước khi sử dụng. Không nên chỉ dựa vào thương hiệu xe hoặc công suất ghi trên trụ để kết luận rằng xe có thể kết nối và nhận toàn bộ công suất đó.

Thông tư 61/2026 là bước quan trọng trong việc hoàn thiện yêu cầu kỹ thuật đối với hạ tầng sạc thuộc phạm vi điều chỉnh. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang một mạng lưới sạc có khả năng kết nối rộng hơn còn cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và đơn vị vận hành.

Câu hỏi thường gặp về Thông tư 61/2026 và trạm sạc xe điện

Thông tư 61/2026/TT-BCT có hiệu lực từ khi nào?

Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/07/2027. Việc áp dụng đối với từng trạm cần căn cứ vào phạm vi điều chỉnh và các điều khoản liên quan.

Quy định dùng chung có nghĩa mọi xe điện đều sạc được tại mọi trạm không?

Không. Khả năng kết nối phụ thuộc vào sự tương thích giữa phương tiện, đầu nối, chế độ sạc và cấu hình kỹ thuật mà trạm hỗ trợ.

Doanh nghiệp có bắt buộc phải chia sẻ trạm sạc với mạng khác không?

Không nên hiểu yêu cầu tương thích kỹ thuật là nghĩa vụ tự động mở trạm cho tất cả mạng sạc khác. Việc kết nối dịch vụ còn phụ thuộc vào quy định áp dụng, mô hình vận hành và thỏa thuận liên quan.

Chuẩn hóa trạm sạc có bắt buộc triển khai eRoaming không?

Không thể suy ra nghĩa vụ bắt buộc triển khai eRoaming chỉ từ việc chuẩn hóa kỹ thuật. eRoaming cần thêm điều kiện tích hợp công nghệ, dữ liệu, thanh toán và hợp tác giữa các bên.

Kết luận

Thông tư 61/2026 về trạm sạc xe điện đặt ra khuôn khổ kỹ thuật quan trọng cho hạ tầng sạc thuộc phạm vi điều chỉnh. Để hiểu đúng quy định dùng chung, cần phân biệt ba yếu tố: tương thích kỹ thuật, quyền tiếp cận dịch vụ và khả năng kết nối giữa các mạng sạc.

Chuẩn hóa có thể tạo nền tảng thuận lợi cho các mô hình như eRoaming, nhưng để hình thành trải nghiệm sạc liên mạng, công nghệ và cơ chế hợp tác vẫn giữ vai trò thiết yếu.

Theo dõi BITCHARGE để cập nhật thêm kiến thức về quy chuẩn trạm sạc xe điện, công nghệ sạc và xu hướng phát triển hạ tầng sạc tại Việt Nam.

Các sản phẩm sạc chính hãng chuẩn quốc tế mà BITCHARGE phân phối:

1. StarCharge
2. EV Power
3. Sungrow