Trạm dừng nghỉ phải dành tối thiểu 10% chỗ đỗ cho xe sạc điện là một yêu cầu đáng chú ý trong quá trình phát triển hạ tầng giao thông điện tại Việt Nam.

Khi số lượng ô tô điện tăng lên, nhu cầu sạc trên các tuyến đường dài cũng ngày càng rõ rệt. Người dùng không chỉ cần trạm sạc tại đô thị mà còn cần những điểm sạc thuận tiện trên hành trình liên tỉnh.

Theo QCVN 43:2024/BGTVT, tối thiểu 10% tổng số vị trí đỗ xe tại trạm dừng nghỉ phải có khả năng bố trí phương tiện giao thông cơ giới vào sạc điện.

Quy định này cho thấy trạm sạc xe điện đang dần trở thành một phần của hạ tầng giao thông. Với các chủ đầu tư trạm dừng nghỉ, đây cũng là thời điểm cần đánh giá lại mặt bằng, nguồn điện và phương án bố trí trạm sạc ô tô điện.

Vì sao trạm dừng nghỉ cần bổ sung hạ tầng sạc xe điện?

Trạm dừng nghỉ vốn là nơi phương tiện dừng lại để nghỉ ngơi, ăn uống, tiếp nhiên liệu và thực hiện các nhu cầu cần thiết trên hành trình.

Với xe điện, thời gian dừng nghỉ còn có thể được tận dụng để sạc pin ô tô điện.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với mô hình giao thông truyền thống. Khi người lái nghỉ ngơi hoặc sử dụng dịch vụ, xe có thể đồng thời được bổ sung năng lượng.

Trên các tuyến đường dài, việc bố trí trạm sạc xe điện tại trạm dừng nghỉ vì thế có ý nghĩa lớn. Người dùng có thêm điểm sạc giữa hành trình. Chủ đầu tư cũng có thêm cơ hội nâng cấp tiện ích và gia tăng khả năng phục vụ phương tiện điện.

Khi lượng xe điện tiếp tục tăng, những điểm dừng có hạ tầng sạc sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông điện.

Quy định 10% chỗ đỗ cho xe sạc điện được hiểu như thế nào?

Con số 10% chỗ đỗ cho xe sạc điện là một tỷ lệ tối thiểu được đặt ra đối với tổng số vị trí đỗ xe tại trạm dừng nghỉ.

Điều này không có nghĩa toàn bộ số vị trí phải lắp ngay một trụ sạc riêng biệt. Điểm cần quan tâm là các vị trí phải có khả năng bố trí phương tiện vào sạc theo yêu cầu kỹ thuật.

Có thể hình dung đơn giản như sau:

Tuy nhiên, 10% chỉ nên được xem là mức tối thiểu. Khi xây dựng phương án đầu tư, chủ đầu tư cần căn cứ vào nhu cầu thực tế của phương tiện điện.

Nếu lưu lượng xe điện trên tuyến tăng nhanh, việc chỉ bố trí đúng tỷ lệ tối thiểu có thể không đáp ứng tốt nhu cầu trong tương lai.

10% không phải là bài toán duy nhất khi đầu tư trạm sạc

Một sai lầm thường gặp là chỉ quan tâm đến số lượng vị trí cần dành cho xe điện.

Trên thực tế, đầu tư trạm sạc xe điện cần giải quyết đồng thời nhiều vấn đề về mặt bằng, công suất và vận hành.

Một trạm dừng nghỉ có 200 vị trí đỗ và cần bố trí tối thiểu 20 vị trí có khả năng sạc. Nhưng nếu chỉ lựa chọn thiết bị mà chưa kiểm tra nguồn điện, phương án này chưa chắc có thể triển khai hiệu quả.

Chủ đầu tư cần xác định nhu cầu sạc, công suất thiết bị và khả năng cấp điện tại khu vực dự kiến lắp đặt.

Các yếu tố quan trọng gồm:

Như vậy, 10% là yêu cầu về tỷ lệ, còn phương án kỹ thuật mới quyết định khả năng vận hành thực tế.

Chủ đầu tư trạm dừng nghỉ cần chuẩn bị những gì?

Để triển khai trạm sạc ô tô điện, chủ đầu tư nên bắt đầu từ khảo sát thay vì lựa chọn thiết bị ngay.

Quá trình chuẩn bị có thể chia thành 5 bước chính:

Cách tiếp cận này giúp chủ đầu tư tránh tình trạng mua thiết bị trước nhưng hạ tầng điện không đáp ứng.

Đặc biệt với trạm dừng nghỉ có quy mô lớn, việc tính toán phụ tải cần được thực hiện ngay từ giai đoạn thiết kế.

Nên chọn trạm sạc AC hay sạc nhanh DC?

Không phải mọi vị trí tại trạm dừng nghỉ đều cần sử dụng cùng một loại thiết bị.

Trạm sạc AC phù hợp với những trường hợp phương tiện có thời gian dừng lâu. Trong khi đó, sạc nhanh DC phù hợp với nhu cầu bổ sung năng lượng trong thời gian ngắn.

Một phương án hiệu quả có thể kết hợp nhiều loại công suất thay vì chỉ sử dụng một cấu hình.

Ví dụ, khu vực dành cho khách nghỉ lâu có thể bố trí AC. Khu vực dành cho phương tiện cần tiếp tục hành trình nhanh có thể ưu tiên DC.

Việc lựa chọn cuối cùng cần dựa trên lưu lượng xe, thời gian dừng, nguồn điện và mục tiêu khai thác.

Vì sao cần tính công suất trạm sạc ngay từ đầu?

Công suất là một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và khả năng vận hành của trạm sạc xe điện.

Nếu lựa chọn công suất quá thấp, hệ thống có thể không đáp ứng được nhu cầu khi lượng xe tăng.

Ngược lại, đầu tư công suất quá lớn khi nhu cầu chưa đủ có thể làm tăng chi phí thiết bị và hạ tầng điện.

Do đó, chủ đầu tư nên xác định công suất dựa trên ba nhóm dữ liệu:

Nhu cầu hiện tại → khả năng tăng trưởng → năng lực nguồn điện.

Đây cũng là lý do một trạm dừng nghỉ không nên chỉ hỏi “nên lắp bao nhiêu trụ?”. Câu hỏi quan trọng hơn là “cần bao nhiêu công suất để phục vụ lượng xe dự kiến?”

10% hôm nay có thể chưa đủ cho nhu cầu ngày mai

Thị trường xe điện đang thay đổi nhanh. Số lượng phương tiện tăng sẽ kéo theo nhu cầu sạc trên các tuyến đường dài.

Vì vậy, chủ đầu tư không nên chỉ thiết kế hệ thống vừa đủ theo nhu cầu hiện tại.

Một phương án tốt cần có khả năng mở rộng trạm sạc trong tương lai. Hệ thống điện, vị trí đặt thiết bị và phương án đi dây nên được tính toán để có thể nâng công suất khi cần.

Ví dụ, thay vì bố trí khu vực sạc hoàn toàn tách biệt và khó mở rộng, chủ đầu tư có thể quy hoạch ngay một khu vực có đủ không gian cho việc bổ sung thêm trụ.

Cách làm này giúp hạn chế việc phải cải tạo toàn bộ hệ thống khi nhu cầu tăng.

Trạm sạc tại trạm dừng nghỉ có thể tạo thêm giá trị gì?

Hạ tầng sạc không chỉ phục vụ xe điện. Nó còn có thể trở thành một phần của hệ sinh thái dịch vụ tại trạm dừng nghỉ.

Trong thời gian xe sạc, người dùng có thể ăn uống, nghỉ ngơi hoặc sử dụng các tiện ích khác.

Điều này tạo ra một mô hình dịch vụ có tính liên kết:

Xe vào trạm → đỗ xe → sạc điện → sử dụng dịch vụ → tiếp tục hành trình.

Nếu được quy hoạch hợp lý, khu vực trạm sạc xe điện có thể góp phần kéo dài thời gian khách sử dụng các dịch vụ tại trạm dừng nghỉ.

Đây là góc nhìn quan trọng khi đánh giá hiệu quả đầu tư. Trạm sạc không nhất thiết chỉ được nhìn như một thiết bị tạo doanh thu từ phí sạc.

BITCHARGE đồng hành triển khai hạ tầng trạm sạc

Việc bổ sung trạm sạc xe điện tại trạm dừng nghỉ cần được tính toán đồng bộ từ mặt bằng đến nguồn điện và thiết bị.

BITCHARGE cung cấp giải pháp hạ tầng sạc từ khảo sát, tư vấn công suất, thiết kế, cung cấp thiết bị đến lắp đặt và hỗ trợ vận hành.

Tùy từng địa điểm, phương án có thể được xây dựng theo nhu cầu thực tế. Các yếu tố như số lượng vị trí đỗ, lưu lượng xe, nguồn điện và khả năng mở rộng đều được xem xét trước khi triển khai.

Đối với các trạm dừng nghỉ đang chuẩn bị nâng cấp hạ tầng, việc khảo sát sớm cũng giúp chủ đầu tư chủ động hơn về phương án kỹ thuật và chi phí đầu tư.

Các sản phẩm sạc chính hãng chuẩn quốc tế mà BITCHARGE phân phối:

1. StarCharge
2. EV Power
3. Sungrow

Câu hỏi thường gặp về trạm sạc xe điện tại trạm dừng nghỉ

Trạm dừng nghỉ phải dành bao nhiêu chỗ đỗ cho xe sạc điện?

Theo yêu cầu được đề cập trong QCVN 43:2024/BGTVT, tối thiểu 10% tổng số vị trí đỗ xe tại trạm dừng nghỉ phải có khả năng bố trí phương tiện giao thông cơ giới vào sạc điện.

10% vị trí đỗ có phải lắp đủ 10% trụ sạc không?

Không nên hiểu đơn giản như vậy. Yêu cầu về tỷ lệ vị trí cần được xem xét cùng phương án kỹ thuật và điều kiện thực tế của từng trạm. Chủ đầu tư cần đánh giá cả công suất, nguồn điện và khả năng vận hành.

Trạm dừng nghỉ nên dùng sạc AC hay DC?

Điều này phụ thuộc vào thời gian phương tiện dừng lại. AC phù hợp với thời gian đỗ dài. DC phù hợp khi người dùng cần bổ sung năng lượng nhanh để tiếp tục hành trình.

Có cần nâng cấp hệ thống điện khi lắp trạm sạc không?

Có thể có hoặc không. Điều này phụ thuộc vào công suất hiện hữu và công suất trạm sạc dự kiến. Khảo sát hệ thống điện trước khi đầu tư là bước quan trọng để xác định chính xác nhu cầu nâng cấp.

Có nên chỉ đầu tư đúng mức 10%?

10% là mức tối thiểu theo yêu cầu được nêu. Tuy nhiên, chủ đầu tư nên căn cứ thêm vào nhu cầu thực tế và tốc độ phát triển xe điện trên tuyến. Thiết kế có khả năng mở rộng sẽ giúp hệ thống linh hoạt hơn trong dài hạn.

Kết luận

Trạm dừng nghỉ phải dành tối thiểu 10% chỗ đỗ cho xe sạc điện cho thấy hạ tầng sạc đang trở thành một phần quan trọng của hệ thống giao thông đường bộ.

Tuy nhiên, bài toán đầu tư không dừng ở việc đáp ứng một tỷ lệ. Chủ đầu tư cần đồng thời tính toán vị trí, số lượng trụ sạc, công suất, nguồn điện, an toàn vận hành và khả năng mở rộng.

Một hệ thống được quy hoạch ngay từ đầu sẽ giúp trạm dừng nghỉ chủ động hơn khi nhu cầu xe điện tiếp tục tăng.

Nếu bạn đang chuẩn bị đầu tư hoặc nâng cấp trạm sạc xe điện tại trạm dừng nghỉ, BITCHARGE có thể hỗ trợ khảo sát mặt bằng, đánh giá hạ tầng điện và xây dựng phương án sạc phù hợp với nhu cầu thực tế.